X

Znajdź laboratorium, w którym wykonasz badanie

Znajdź laboratorium














Denga

Wirus Denga

Wirusy dengi (DENV) należą do rodziny flawiwirusów, której przedstawicielami są także: wirus żółtej febry, wirus Zachodniego Nilu oraz wirus kleszczowego zapalenia mózgu. Denga jest jedną z najczęściej występujących i najszybciej rozprzestrzeniających się infekcji wirusowych u ludzi, przenoszonych przez wektory. Od 1960 do 2012 roku liczba zachorowań na dengę wzrosła 30-krotnie.

Wirusy przenoszone są przez komary z rodzaju Aedes (A. aegypti, A. albopictus) i wyróżniamy 4 ich serotypy (od 1 do 4). Gospodarzami są ssaki z rzędu naczelnych, zwłaszcza ludzie. Larwy komarów rozwijają się w otwartych zbiornikach wodnych, takich jak studnie, cysterny, doły kloaczne, a także mniejsze pojemniki na odpady lub deszczówkę.

Schemat transmisji wirusa dengi

Rys. Schemat transmisji wirusa dengi

Wirus dengi występuje głównie w Ameryce Łacińskiej, Afryce Środkowej, Indiach, Azji Południowo-Wschodniej i niektórych rejonach wysp Pacyfiku. Światowa Organizacja Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO) definiuje 4 regiony jego występowania: region wschodni śródziemnomorski (ang. Eastern Mediterranean Region, EMR), region amerykański (ang. American Region, AMR), region Azji Południowo-Wschodniej (ang. South-East Asia Region, SEAR) oraz region zachodniego Pacyfiku (ang. Western Pacific Region, WPR). Choroba jest także regularnie przenoszona do Europy. W Niemczech około 4 tysięcy ludzi rocznie ulega zakażeniu. Dlatego też denga jest w Niemczech uważana za najczęstszą infekcję wirusową wśród osób wracających z tropików.

Obszary endemiczne wirusa dengiObszary endemiczne wirusa dengiObszary endemiczne wirusa dengi

Źródło map: cdc.gov

 

Objawy dengi

Większość pierwotnych infekcji dengi przebiega bezobjawowo (u dzieci częściej niż u dorosłych), jednak u około 500 tysięcy pacjentów rocznie choroba ma ciężki przebieg i towarzyszy jej gorączka krwotoczna dengi (ang. dengue haemorrhagic fever, DHF) i/lub zespół wstrząsu dengi (ang. dengue shock syndrome, DSS). Śmiertelność wśród dzieci do 1. roku życia wynosi około 30%.

Po ukąszeniu przez zakażonego komara i okresie inkubacji trwającym od 2 do 10 dni infekcja początkowo manifestuje się grypopodobnymi objawami (stadium I): gorączką wzrastającą gwałtownie do 41°C, dreszczami, silnymi bólami głowy, mięśni i stawów, zauważalnie niższym tętnem oraz metalicznym posmakiem w ustach. Gorączka często przebiega dwufazowo: po I stadium słabnie, by ponownie pojawić się na 4-5 dni w II stadium choroby. W stadium II gorączce towarzyszą objawy podobne do obserwowanych w zakażeniach wirusem odry: wysypka i powiększenie węzłów chłonnych. Po 5-6 dniach choroba przechodzi w stadium III – rekonwalescencji, które może trwać do kilku tygodni.

Komplikacje pojawiają się u 0,5-1% pacjentów, prowadząc do gorączki krwotocznej i/lub zespołu wstrząsu dengi. Objawy gorączki krwotocznej obejmują: wybroczyny, czarne, smoliste stolce, krwawienie z nosa i skóry. Mogą pojawić się także poważniejsze komplikacje, takie jak niewydolność krążenia, a nawet wstrząs. Podczas gdy zakażenia pierwotne mają zazwyczaj łagodny przebieg, ryzyko gorączki krwotocznej wzrasta znacząco po infekcji wtórnej innym serotypem wirusa dengi. Śmiertelność w przypadku gorączki krwotocznej dengi waha się od 6 do 50%, a średnio wynosi 12%. Przyczyną śmierci jest często szok krwotoczny lub też niewydolność układu krążenia albo innych organów z ostrą niewydolnością nerek u około 70% pacjentów i/lub ciężkim zapaleniem wątroby w 55% przypadków.

Z powodu niespecyficznych objawów dengę należy zawsze różnicować z innymi chorobami tropikalnymi, takimi jak malaria, żółta febra, infekcje wirusem Zachodniego Nilu, gorączka czikungunia czy dur brzuszny.

Diagnostyka dengi

RNA wirusa można wykryć jedynie podczas fazy wiremii (obecności wirusa we krwi), w ciągu pierwszych 2-7 dni od rozpoczęcia choroby, stosując metodę RT-PCR lub hodowlę Wirus denga - immunofluorescencja pośrednia (IIFT)wirusa in vitro.

Białko NS1 wirusa dengi można wykryć w surowicy pacjentów w momencie wystąpienia objawów klinicznych. Dotyczy to zarówno zakażeń pierwotnych, jak i reinfekcji. Wykrycie tego antygenu jest ważnym narzędziem w diagnostyce świeżych infekcji wirusem dengi. Detekcja antygenu jest coraz częściej stosowana w diagnostyce dengi równolegle z oznaczaniem swoistych dla patogenu przeciwciał.
Przeciwciała przeciw wirusowi dengi można wykryć w krótkim czasie po pojawieniu się symptomów choroby, stosując testy immunofluorescencji pośredniej i/lub ELISA. Przeciwciała klasy IgM można oznaczać od 2. do 4. dnia choroby. Stężenie przeciwciał klasy IgM jest najwyższe po około 2 tygodniach od pojawienia się pierwszych objawów. Przeciwciała IgM pozostają wykrywalne przez 2 do 3, a czasem nawet 8 miesięcy, jako przetrwałe, swoiste dla wirusa dengi przeciwciała IgM o niskim stężeniu. W przypadkach późniejszej infekcji innym serotypem wirusa organizm nie wytwarza nowych przeciwciał IgM.

Ponieważ u około 70% pacjentów swoiste przeciwciała klasy IgA wytwarzane są równolegle z przeciwciałami IgM, dodatkowe oznaczanie przeciwciał przeciw wirusowi dengi w klasie IgA, oprócz detekcji przeciwciał IgM, pomaga w postawieniu diagnozy w przypadku świeżych infekcji, gdy nie jest jeszcze możliwe pobranie kolejnej próbki surowicy po upływie określonego czasu. Przeciwciała klasy IgA są wykrywane tylko u 25% osób z przebytą infekcją. Około 30% pacjentów z obecnymi przeciwciałami IgM nie wytwarza jeszcze przeciwciał klasy IgG. W takich przypadkach diagnozę można potwierdzić, przeprowadzając dodatkowe oznaczenie przeciwciał w klasie IgA.

W infekcjach pierwotnych swoiste przeciwciała przeciw wirusowi dengi w klasie IgG pojawiają się zaraz po przeciwciałach IgM i nigdy przed 9. dniem zakażenia. Stężenie przeciwciał klasy IgG w surowicy jest najwyższe po 2-3 tygodniach od infekcji. Dlatego też pozytywny wynik badania przeciwciał IgG na początku choroby można uznać za wskaźnik reinfekcji, przeciwciała IgG utrzymują się wówczas prawdopodobnie przez całe życie pacjenta. W przypadku infekcji wtórnej heterologicznym serotypem wirusa dengi typu 1 do 4 obserwuje się ponad 10-krotny wzrost stężenia przeciwciał IgG.

W celu prognozowania wystąpienia DSS i DHF kluczowe znaczenie ma oszacowanie stężenia swoistych przeciwciał w surowicy. Należy także wziąć pod uwagę potencjalne reakcje krzyżowe z innymi flawiwirusami.

Leczenie i profilaktyka dengi

Wzrastające ryzyko zakażenia wirusem dengi na świecie spowodowało zwiększenie wysiłków, mających na celu wypracowanie specyficznego leczenia przyczynowego (np. z użyciem inhibitorów proteazy NS3). Szczepionka przeciwko wszystkim 4 typom dengi została na razie zarejestrowana w Meksyku, Brazylii, Salwadorze, na Filipinach i w Paragwaju. Filipiny rozpoczęły już akcje szczepień.

Wiedza o wirusie denga w pigułce

Wiedza o wirusie denga w pigułceŹródło: internationalsos.com