X

Znajdź laboratorium, w którym wykonasz badanie

Znajdź laboratorium














Hanta

wirus hanta

Wirusy hanta występują na całym świecie. Zróżnicowane ze względu na obszar występowania różne serotypy hantawirusów są przenoszone przez różne gatunki myszy i szczurów. Wirusy te powodują trwałe, bezobjawowe infekcje u tych gryzoni i są wydzielane wraz ze śliną, kałem oraz moczem. Zakażenie u człowieka następuje głównie przez układ oddechowy – poprzez wdychanie kurzu i aerozoli, a czasem także przez błony śluzowe i spożycie zakażonej żywności.

Zakażenia wirusem hanta można podzielić na kilka jednostek chorobowych:

  • Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS). Dalekowschodnia postać tej choroby ma zwykle ciężki przebieg z niewydolnością nerek, a jej śmiertelność w Chinach i Korei wynosi około 7%. Postać europejska jest mniej poważna, znana również jako nefropatia epidemiczna (nephropathia epidemica, NE).
  • Hantawirusowy zespół płucny (HPS)
  • Hantawirusowy zespół sercowo-płucny (HCPS)

Typy wirusa rozpowszechnione w Europie i Azji nie są przenoszone pomiędzy ludźmi. Do tej pory jedyne doniesienia o możliwości przeniesienia wirusa z człowieka na człowieka dotyczą silnie wirulentnego podtypu Andes występującego w Ameryce Południowej.

Okres inkubacji hantawirusów wynosi od 2 do 4 tygodni, w wyjątkowych przypadkach od 5 do 60 dni. Zakażenie zazwyczaj wiąże się z zaburzeniami funkcji śródbłonka ze zwiększoną przepuszczalnością naczyń krwionośnych oraz spadkiem ciśnienia. W HFRS poważnie uszkodzone zostają nerki, w HPS płuca, śledziona oraz pęcherzyk żółciowy, a w HCPS dodatkowo mięsień sercowy.

Schemat zakażenia wirusem Hanta
Rys. Schemat zakażenia wirusem hanta

Objawy gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym

Objawy złożonego HFRS (gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym) można podzielić na 5 faz:

  • faza gorączki – czas trwania: 3-7 dni; w tej fazie występują niespecyficzne objawy grypopodobne, takie jak gorączka, dreszcze, bóle mięśni i głowy, zapalenie spojówek, ból brzucha i pleców, nudności, biegunka, duszność
  • faza hipotensyjna – czas trwania: około 2 dni; objawy towarzyszące: trombocytopenia, tachykardia, hipoksemia i spadek ciśnienia, u około 30% przypadków mogą wystąpić objawy krwotoczne, np. wybroczyny w oczach i krwiomocz
  • faza oligurii (skąpomoczu) – czas trwania: 3-7 dni; następuje niewydolność nerek i białkomocz
  • faza moczopędna – czas trwania: od kilku dni do kilku tygodni; diureza 3-6 litrów dziennie
  • faza powrotu do zdrowia – czas trwania: do 3 miesięcy; może wystąpić remisja objawów, a następnie powrót do normalnych wartości elektrolitów

Kompleks HPS/HCPS jest zagrażającą życiu chorobą wywołaną podtypem hantawirusów Hanta Sin Nombre (SNV), który został wyizolowany w 1993 roku w USA, oraz podtypem Andes (AND), który występuje głównie w Ameryce Południowej. Oprócz ostrej niewydolności nerek zakażenia tymi podtypami mogą powodować także choroby dróg oddechowych z ciężkim zapaleniem płuc, naciekowym zapaleniem oskrzeli oraz płynem w jamie opłucnej (HPS). U niektórych pacjentów obserwuje się również spadek ciśnienia krwi nawet do wstrząsu kardiogennego (HCPS), który w 40-60% przypadków prowadzi do śmierci.

Serotyp Puumala hantawirusów (PUUV) dominuje w centralnej, północnej i zachodniej Europie, gdzie obserwuje się wzrost liczby zachorowań z jego udziałem. Infekcja wywołuje łagodną postać gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym, która jest nazywana nefropatią epidemiczną. PUUV jest przenoszony przez mocz, kał i ślinę zakażonej nornicy rudej. Ponieważ hantawirusy mogą przetrwać w suchym otoczeniu (np. w kurzu), przez długi czas zachowując zjadliwość, zamiatanie piwnic, strychów lub miejsc, w których składowane jest drewno, a do których mają dostęp myszy, jest typowym sposobem zakażenia.

Diagnostyka gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym

Podstawą diagnostyki zakażeń hantawirusami jest obraz kliniczny i wyniki badań serologicznych. Hodowle komórkowe wirusów są trudne do namnażania. Wykrywanie wirusowego RNA we krwi metodą PCR może być wykonywane tylko w ciągu pierwszych kilku dni po zakażeniu, ponieważ faza wiremii (obecności wirusa we krwi) jest bardzo krótka i kończy się po wystąpieniu pierwszych objawów. Przeciwciała IgM przeciw hantawirusom są wytwarzane na wczesnym etapie, któremu towarzyszą objawy infekcji; przeciwciała IgG pojawiają się kilka dni później. Przeciwciała IgM zwykle zanikają po 2 lub 3 miesiącach. W rzadkich przypadkach słabo pozytywne wyniki dla przeciwciał IgM mogą utrzymywać się przez okres od 1 do 3 lat od infekcji. Przeciwciała IgG mogą utrzymywać się przez kilka lat, dziesięcioleci, a nawet całe życie.

Istnieją znaczne serologiczne różnice pomiędzy poszczególnymi typami hantawirusów, a w wielu rejonach zaobserwowano wzrost liczby istniejących typów. Zatem niezbędne jest zastosowanie wielu antygenów w celu rzetelnej identyfikacji infekcji hantawirusami.

Leczenie i profilaktyka gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym

Obecnie nie ma uznanej przez WHO szczepionki przeciwko zakażeniom hantawirusami, a głównym sposobem na uniknięcie infekcji są działania zapobiegawcze, czyli unikanie kontaktu z zakażoną glebą i kurzem oraz noszenie masek.

Działania terapeutyczne polegają przede wszystkim na leczeniu objawów oraz intensywnej opiece medycznej. W kilku przypadkach sukces odniosło wczesne zastosowanie chemioterapii przeciwwirusowej Ribavirinem.

Wiedza o wirusie Hanta w pigułce

Wiedza o wirusie Hanta w pigułce Źródło: room233.wikispaces.com